3 Duurzaam­heids­verklaring

De Vitens duurzaamheidsverklaring over 2025 is opgesteld in overeenstemming met de Vitens' rapportagecriteria, zijnde de ESRS-en, gepubliceerd door de Europese Commissie op 31 juli 2023, met uitzondering van de toelichtingsvereisten inzake de EU Taxonomie voor duurzame activiteiten. We hebben er vrijwillig voor gekozen om ons jaarverslag op te stellen in overeenstemming met de hierboven genoemde criteria. Op het moment van publicatie van ons jaarverslag 2025 is de CSRD nog niet officieel opgenomen in de Nederlandse wet. De duurzaamheidsverklaring is opgesteld op individuele basis (geen consolidatie). De reikwijdte is daarmee gelijk aan de reikwijdte van de jaarrekening.

De reikwijdte van de duurzaamheidsverklaring betreft de levering van drinkwater aan alle huishoudens en bedrijven binnen het volledige voorzieningsgebied van Vitens. Beleid, acties, maatstaven en doelstellingen hebben betrekking op de eigen activiteiten. Afwijkingen hierop worden expliciet benoemd in de toelichtingen.

Vitens heeft geen gebruikgemaakt van de optie om specifieke informatie-elementen die intellectueel eigendom, knowhow of de resultaten van innovatie vormen, weg te laten. Er zijn dus geen specifieke informatie-elementen weggelaten.

Wij rapporteren uitsluitend over de financiële middelen die aan acties zijn toegewezen wanneer deze uitgaven als materieel worden beoordeeld. Indien dit niet het geval is, worden geen bedragen gerapporteerd. Acties hebben betrekking op het verslagjaar; wanneer hiervan wordt afgeweken, wordt dit expliciet vermeld. Niet‑materiële acties worden bekostigd vanuit de lopende begroting van het betreffende jaar.

De duurzaamheidsverklaring omvat, naast onze eigen activiteiten, informatie over onze upstream en downstream waardeketen. We benadrukken de volgende onderdelen in relatie tot de waardeketen:  

• De uitkomst van de dubbele materialiteitsanalyse toont de gerelateerde materiële impacts, risico's en kansen en op welk deel van de waardeketen ze toezien; 
• Het beleid, de acties en doelstellingen zijn opgenomen zoals binnen Vitens vastgesteld.

Indien van toepassing is gebruikgemaakt van de infaseringsbepalingen die volgens de richtlijnen van de ESRS beschikbaar zijn gesteld. Voor een overzicht van de toegepaste infaseringsmogelijkheden verwijzen wij naar de referentietabel, opgenomen in hoofdstuk 3.5 van deze duurzaamheidsverklaring.

Vitens heeft de duurzaamheidsverklaring opgesteld op basis van de ESRS, met uitzondering van de toelichtingsvereisten inzake de EU Taxonomie voor duurzame activiteiten, gepubliceerd door de Europese Commissie op 31 juli 2023. We erkennen dat een beter begrip van de vereisten kan ontstaan wanneer aanvullende implementatierichtlijnen of vragen en antwoorden beschikbaar worden gesteld door de European Financial Reporting Advisory Group (EFRAG) en/of wanneer de markt zich ontwikkelt. We realiseren ons ook dat de beschikbare informatie voor het beoordelen van bepaalde benchmarks voor de sector beperkt is en mogelijk pas beschikbaar wordt naarmate het aantal rapporterende organisaties toeneemt. Daarom streven wij ernaar om de processen rondom duurzaamheidsrapportage continu te verbeteren. De duurzaamheidsverklaring over boekjaar 2025 is de eerste duurzaamheidsverklaring die op basis van de ESRS-en is opgesteld, met uitzondering van de EU Taxonomie. De duurzaamheidsinformatie over boekjaar 2024 en eerdere jaren was gebaseerd op de Global Reporting Initiative (GRI). De inhoud van de duurzaamheidsverklaring over boekjaar 2025 bevat hierdoor een aanvullend aantal onderwerpen, voortkomend vanuit de dubbele materialiteitsanalyse. 

Met betrekking tot de onderwerpen van de duurzaamheidsverklaring over 2024 hebben geen wijzigingen in bestaande berekeningen plaatsgevonden, anders dan de aanvullingen met betrekking tot de scope 3 emissies.

Voor de rapportages gebruiken we drie tijdsperiodes (‘tijdshorizonten'), zoals ze in de ESRS zijn voorgeschreven:

• Korte termijn (KT): eerstvolgend kalenderjaar
• Middellange termijn (MT): één tot vijf jaar
• Lange termijn (LT): langer dan vijf jaar

We hebben schattingen gemaakt van de waardeketen met betrekking tot maatstaven aan de hand van indirecte bronnen. Dit geldt met name voor de berekening van scope-3 emissies in onze waardeketen zoals voorgeschreven in de ESRS E1 klimaatverandering. Relevante informatie hierover is opgenomen bij de desbetreffende maatstaven. 

Bij het maken van de duurzaamheidsverklaring doen wij een aantal aannames en benaderingen en schatten we sommige cijfers. Een aantal van deze schattingen zijn minder precies. Dit geldt met name voor:

• Maatstaf broeikasgasemissies. Voor het bepalen van scope 1-emissies maken we gebruik van meetgegevens op basis van een beperkt aantal meetmomenten. In de calculaties werken we daarom met aannames, extrapolaties en alternatieve databronnen. Voor scope 3 is gebruikgemaakt van beschikbare activiteitendata. Een groot deel van de emissies is berekend via de spend-based methode, waarbij uitgaven zijn gekoppeld aan generieke emissiefactoren. Door beperkt inzicht in de samenstelling van ingekochte producten en diensten en het gebruik van aannames en benaderingen, is sprake van een aanzienlijke meetonzekerheid. De huidige methodiek voor het berekenen van de broeikasgasemissies kent een hoge mate van afhankelijkheid van handmatige processen. Om de betrouwbaarheid en reproduceerbaarheid van de emissiegegevens te vergroten, zetten we de komende jaren in op verdere professionalisering en automatisering van de dataverzameling en -verwerking.
• Maatstaf aantal clusters met positief operationeel verschil en maatstaf het aantal clusters met voldoende totale reserves. Bij het berekenen van deze maatstaven zijn schattingen opgenomen voor de verwachte drinkwatervraag. 

We rapporteren over de aard van de meetonzekerheid als dit voor het geven van het vereiste inzicht noodzakelijk is. Wij rapporteren daarnaast over de aannames en benaderingen die we bij het meten hebben gehanteerd. Bij nieuwe of verbeterde inzichten passen we zo nodig onze aannames, benaderingen en oordelen aan. De wijzigingen die hieruit naar voren komen verantwoorden we in de periode waarin de wijzigingen hebben plaatsgevonden.

Sommige ESRS-toelichtingsvereisten zijn opgenomen in andere delen van dit jaarverslag. Dit om herhaling te voorkomen. Indien van toepassing, is een verwijzing specifiek opgenomen. We hebben een verwijzing opgenomen naar:

• 1.1 Dit is Vitens
• 4.4 Verslag van Raad van Commissarissen, paragraaf "samenstelling RvC"

In hoofdstuk 3.5 is een referentietabel opgenomen met ESRS-rapportagepunten, inclusief een verwijzing naar de plek in het jaarverslag waar de betreffende informatie te vinden is.

In de duurzaamheidsverklaring wordt, in enkele gevallen, verwezen naar de website van Vitens. Wij benadrukken dat verwijzingen naar de website bedoeld zijn om achtergrondinformatie te kunnen verstrekken en daarmee slechts van informatieve aard zijn en daarmee geen onderdeel zijn van deze duurzaamheidsverklaring.

Vitens vindt goed bestuur belangrijk en wil transparant zijn over hoe duurzaamheid is opgenomen in haar manier van besturen. De organisatie werkt met een two-tier bestuursmodel, dat bestaat uit een Raad van Bestuur (RvB) en een Raad van Commissarissen (RvC). De Raad van Bestuur is verantwoordelijk voor het dagelijks bestuur en de strategie. Zij is ook verantwoordelijk voor de implementatie van het beleid van de organisatie. Het beleid richt zich op de eigen activiteiten en niet op de upstream- en/of downstream waardeketen, tenzij expliciet benoemd. De Raad van Commissarissen houdt toezicht en geeft advies. De directeuren van de afdelingen zijn verantwoordelijk voor het realiseren van de strategie, het opstellen van beleid en het uitvoeren van het bedrijfsplan en de operatie. Dit alles binnen de kaders die door de Raad van Bestuur zijn vastgesteld.

Binnen de Raad van Bestuur zijn de aandachtsgebieden verdeeld. De voorzitter van de Raad van Bestuur richt zich voornamelijk op de strategische borging van de drinkwatervoorziening, zowel voor de huidige als toekomstige generaties. Daarbij ligt de nadruk op het waarborgen van de kwaliteit en veiligheid van het drinkwater.

Het andere lid van de Raad van Bestuur vervult de rol van Chief Financial Officer (CFO) en onderhoudt de directe lijn met de ondersteunende afdelingen binnen de organisatie.

Na het terugtreden van de CFO per 12 augustus 2025 vallen alle aandachtgebieden onder de verantwoordelijkheid van de voorzitter van de Raad van Bestuur. 

De RvB is gebonden aan wettelijke voorschriften, de statuten en het reglement Raad van Bestuur. 

Op onze website is meer informatie over de RvC beschikbaar, waaronder het reglement Raad van Commissarissen en Raad van Bestuur.

Bij de samenstelling van de Raad van Bestuur (RvB) en de Raad van Commissarissen (RvC) wordt gestreefd naar een evenwichtige man-vrouwverdeling. 

Gedurende de eerste helft van 2025 bestond de RvB uit twee leden, een man en een vrouw. De RvB is uitsluitend samengesteld uit uitvoerende bestuurders. Sinds 12 augustus 2025 bestaat de RvB uit één (mannelijk) lid. Hij draagt de verantwoordelijkheid voor alle duurzaamheidsthema’s.

De RvC van Vitens bestaat uit drie mannen (60%) en twee vrouwen (40%) en hanteert een diversiteitsbeleid met aandacht voor een brede mix van achtergronden, deskundigheid en onafhankelijkheid. De RvC is uitsluitend samengesteld uit niet-uitvoerende bestuurders.  De samenstelling van de RvC is opgenomen in paragraaf 4.4, subparagraaf 'Samenstelling RvC'.

De Raad van Bestuur ontwikkelt en voert de strategie uit, met aandacht voor duurzame langetermijnwaardecreatie. De Raad van Commissarissen houdt toezicht op de uitvoering, inclusief het beheersen van belangrijke duurzaamheidsrisico’s en -kansen. De verantwoordelijkheden van beide organen zijn vastgelegd in de reglementen en worden regelmatig geëvalueerd. Daarbij zijn afwegingen gemaakt tussen korte- en langetermijnbelangen en tussen verschillende stakeholders.

De RvC en RvB beschikken over relevante kennis op het gebied van duurzaamheid en/of hebben toegang tot externe expertise. Jaarlijks wordt beoordeeld of scholing nodig is om de deskundigheid te waarborgen. In 2025 is duurzaamheid structureel opgenomen als onderdeel van permanente educatie voor alle leden van de Raad van Commissarissen. Nieuwe leden volgen een introductieprogramma waarin het onderwerp duurzaamheid expliciet aan bod komt.

Vitens zorgt ervoor dat de Raad van Bestuur en het toezichthoudende orgaan goed geïnformeerd blijven over ontwikkelingen binnen de duurzaamheidsthema’s. Tijdens de verslagperiode zijn de RvB en de RvC regelmatig geïnformeerd over materiële duurzaamheidsrisico’s, kansen en de voortgang van relevante beleidsmaatregelen. Dit gebeurt onder andere via kwartaalrapportages, een signalenrapportage, SWOT-analyse en vergaderingen. De rapportages worden aangeboden door Concern Control en Strategie. Duurzaamheidsthema’s en risico’s zijn integraal onderdeel van de rapportages (bijvoorbeeld door te rapporteren op (duurzaamheids)maatstaven) en zijn verweven in de uitkomsten van de SWOT-analyse en/of signalenrapportage. 

De implementatie van due diligence moet nog verder worden ontwikkeld binnen Vitens en hierover wordt nog niet gerapporteerd aan de met governance belaste personen. Gedurende het jaar hebben de RvB en RvC zich onder meer gericht op thema’s als samenwerkingsverbanden, klimaat en biodiversiteit, maatschappelijk verantwoord ondernemen, privacy van de medewerkers, aquathermie en (sociale) veiligheid en gezondheid. Daarnaast heeft de RvC de thema’s als uitkomst van de dubbele materialiteitsanalyse (DMA) van Vitens in oktober 2024 vastgesteld.

De arbeidsvoorwaarden voor de Raad van Bestuur worden vastgesteld door de Remuneratie- en Benoemingscommissie (RBC van de RvC), volgens het geldende bezoldigingsbeleid. Bij de beoordeling betrekt de RBC ook de prestaties op het gebied van duurzaamheid, waarmee Vitens haar maatschappelijke verantwoordelijkheid onderstreept.

Vitens kent geen variabele beloning of bonussen toe aan leden van de RvB en de RvC. Duurzaamheidskwesties zijn daarmee dus ook niet geïntegreerd in beloningsregelingen bij Vitens.

Bij de vaststelling van de bezoldiging van de leden van de RvB en de RvC houdt Vitens rekening met de wettelijke kaders zoals vastgelegd in de Wet Normering Topinkomens (WNT). Voor meer achtergrond, zie hiervoor paragraaf 30 Bezoldigingen Wet Normering Topinkomens in hoofdstuk 5 Jaarrekening.

Due diligence is het proces waarbij Vitens negatieve impacts in kaart brengt, voorkomt, verkleint en verantwoordt hoe zij acteert op de impacts van haar activiteiten op mens en milieu. Deze omvatten negatieve impacts die verband houden met de eigen activiteiten en activiteiten in de waardeketen. In het overzicht hieronder staat hoe de belangrijkste aspecten en stappen van het due diligence-proces zijn opgenomen in de duurzaamheidsverklaring. Zoals reeds beschreven moet het due-diligence proces nog verder worden ontwikkeld binnen Vitens. 

Bij Vitens is afdeling Financiën & Groepcontrol verantwoordelijk voor het opstellen van de duurzaamheidsverklaring in overeenstemming met de ESRS met uitzondering van EU Taxonomie. De afdeling werkt nauw samen met andere afdelingen bij het opstellen en schrijven van het duurzaamheidsverslag. Samen met de afdeling Interne Audit is in 2025 een gestructureerd stappenplan ontwikkeld om de interne beheersing rondom de duurzaamheidsthema’s te versterken. 

Het stappenplan biedt een gestructureerde aanpak in negen stappen om risico’s, beheersmaatregelen en tekortkomingen bij duurzaamheidsmaatstaven te identificeren en te beheersen, met als doel een betrouwbare en getrouwe duurzaamheidsrapportage. Periodieke evaluatie en samenwerking met interne en externe specialisten zorgen ervoor dat het interne beheersingssysteem continu wordt verbeterd. Bijvoorbeeld door het aanscherpen van controles, het toevoegen van nieuwe maatregelen en het aanpassen van processen op basis van praktijkervaringen en veranderende regelgeving. Dit stappenplan is afgelopen jaar toegepast voor de maatstaf broeikasgasemissies scope 1 en 2. Komende jaren gaan we het stappenplan voor meerdere duurzaamheidsmaatstaven verder uitrollen, zodat we inzicht krijgen in de belangrijkste risico’s van duurzaamheidsverslaggeving en hoe deze worden gemitigeerd. Duurzaamheidsverslaggeving wordt hiermee steeds meer onderdeel van interne (risico) beheersing bij Vitens.

Er vindt op dit moment geen formele risicoassessment plaats voor de duurzaamheidsverklaring en er is geen formeel intern controleraamwerk. Verschillende operationele- en stafafdelingen zijn verantwoordelijk voor de verzameling en betrouwbaarheid van data en informatie voor de duurzaamheidsverklaring, die wordt aangeleverd bij de afdeling Financiën & Groepscontrol. Hiervoor heeft Vitens een rapportagehandleiding opgesteld door middel van projectkaarten per ESRS thema. Huidige data- en verzamelingsprocessen zijn nog veelal handmatig, waar mogelijk worden bestaande operationele en financiële systemen gebruikt. De afdeling Financiën & Groepcontrol voert een eerste informele beoordeling uit van de aangeleverde data en informatie en verwerkt deze in de duurzaamheidsverklaring.

Samen met onze stakeholders zorgen we voor voldoende schoon, betrouwbaar en toegankelijk drinkwater. Nu en later. Want drinkwater is de bron van leven. Zo creëert Vitens maatschappelijke waarde voor huidige en toekomstige generaties. In paragraaf 1.1 'Dit is Vitens' beschrijven we wie wij zijn, wat we doen en hoe we drinkwater maken. Wij werken in sector 'water en waste management' (EFRAG code: UWW). De activiteiten die geld opbrengen zijn daaraan gerelateerd.

De context en maatschappij waarin wij opereren zijn continu in beweging. Factoren zoals toenemende weersextremen als gevolg van klimaatverandering en bevolkingsgroei stellen onze maatschappij en daarmee ook Vitens voor nieuwe uitdagingen. Ook hebben we te maken met verontreiniging van onze leefomgeving en staat de 'maakbaarheid' van onze assets onder druk als gevolg van schaarste op de arbeidsmarkt en schaarste van gebieden in Nederland. Hierdoor komt de vanzelfsprekendheid van het altijd leveren van betrouwbaar drinkwater steeds meer onder druk te staan. 

De uitdaging die voor ons ligt is helder: hoe zorgen we ervoor dat er ook in de toekomst voldoende betrouwbaar drinkwater voor iedereen beschikbaar blijft? Dit kunnen wij niet alleen, maar doen we samen met onze stakeholders, zowel intern als extern: klanten, omwonenden, organisaties waarmee Vitens samenwerkt, overheden, onze aandeelhouders, leveranciers, belangengroepen, onderwijs- en kennisinstituten en media. 

In 2020 signaleerden we al een deel van deze ontwikkelingen en formuleerden we de strategie Elke Druppel Duurzaam. Vijf jaar later hebben we mooie stappen gezet, maar zien we dat sommige ontwikkelingen sneller gaan dan verwacht en zijn andere uitdagingen zoals netcongestie prominenter naar voren gekomen. Ook hebben we in de afgelopen jaren zowel intern als extern gemerkt dat de strategie Elke Druppel Duurzaam niet altijd haalbaar en voldoende richtinggevend is. Het moet duidelijker, concreter en op punten realistischer. Daarom hebben we in 2024-2025 onze visie, missie en strategie beoordeeld en herijkt.

We hebben uitgezoomd en onze blik op de toekomst gericht. Een toekomst waarin de toegang tot en beschikbaarheid van schoon en betrouwbaar drinkwater blijvend en duurzaam is gewaarborgd.

We zien een toekomst voor ons:

• Waarin iedereen zich bewust is van de waarde en het belang van schoon drinkwater en daar op een verantwoorde manier mee omgaat;
• Waar het watersysteem in balans is, op een rechtvaardige manier is ingedeeld en wordt gebruikt;
• Waar maatschappelijke waardecreatie uitgangspunt is.

Om aan deze toekomst te werken zetten wij ons in om op verschillende manieren met de drinkwatervoorziening maximaal waarde toe te voegen aan de maatschappij. Dit doen we aan de hand van zogeheten waardestromen:

We zorgen voor voldoende en schoon drinkwater voor al onze klanten, nu én in de toekomst. We dragen met een veerkrachtige infrastructuur bij aan een gezonde leefomgeving en een watersysteem in balans waar ook andere landgebruiksfuncties profijt van hebben.

We streven naar co-creatie en onderhouden sterke relaties met onze klanten, leveranciers, overheden, gemeenschappen en andere belanghebbenden zoals landbouw en natuurorganisaties. In het kader van onze dienstverlening maken wij onderscheid tussen twee klantgroepen binnen ons verzorgingsgebied: consumenten en zakelijke klanten.

We streven naar het welzijn (werkgeluk, veiligheid) en de wendbaarheid van onze collega's. Daarnaast bevorderen we een ontwikkelingsgerichte cultuur waarin we blijven leren, openstaan voor elkaar en elkaar ondersteunen.

We proberen de effecten van onze activiteiten op het milieu en de omgeving te minimaliseren. Lokaal en in de keten. Daarnaast streven wij naar een netto positieve impact op de biodiversiteit in de door ons beheerde natuurgebieden.

We verbeteren continu onze technologieën en processen om efficiënter en duurzamer drinkwater te produceren en te leveren. We delen deze kennis actief en leren van elkaar.

 
Met deze aanpak streven wij naar een toekomst waarin iedereen blijvend toegang heeft tot voldoende schoon drinkwater. Tegelijkertijd dragen wij zo samen met onze belanghebbenden breder bij aan het welzijn van mens, milieu, samenleving en aan een watersysteem dat in balans is.

Om hier concreet aan te kunnen werken en dit toekomstbeeld waar te maken, hebben we een vertaalslag gemaakt naar doelstellingen en prioriteiten tot 2030.
De focus van onze nieuwe strategie 2025 – 2030 ligt op:

Er zitten grenzen aan wat er mogelijk en maakbaar is. Tegelijkertijd kunnen wij nog steeds stappen zetten om meer leidingen te leggen of meer kuubs drinkwater te kunnen produceren. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het verdiepen van onze relaties met onze stakeholders waardoor we synergie creëren en kunnen versnellen, maar ook aan financiering ophalen bij externe financiers waardoor we meer kunnen investeren.

Om zowel onze collega’s, assets, als klanten en stakeholders voor te bereiden op veranderingen, onzekerheid en onduidelijkheid verhogen we de weerbaarheid. Denk hierbij onder andere aan het inbouwen van veerkracht in onze assets, schokbestendigheid in bouwen en nadenken over onze toeleveringsketens en het trainen van onze collega’s.

We werken toe naar een doelmatig ingerichte organisatie met ketens en systemen die goed samenwerken met professionele bedrijfsvoering, heldere rollen, betrokken medewerkers en goed leiderschap. We werken daarbij aan maatschappelijke waardecreatie en we werken veilig, of we werken niet. Zo dragen wij blijvend bij aan maatschappelijke waardecreatie met ons mooie en essentiële product: drinkwater, de bron van leven. 

De waardeketen waarin Vitens opereert kent veel stakeholders. Hieronder is visueel weergegeven wat de inputs en outputs zijn van de waardeketen. Daarnaast blijkt uit de weergave de belangrijkste aspecten van de upstream- en downstreamwaardeketen.

Drinkwater is de onzichtbare kracht achter onze samenleving. De uitdaging waar we voor staan om voldoende drinkwater te kunnen blijven leveren is enorm. Dat kunnen we niet alleen. We hebben een brede groep stakeholders, namelijk medewerkers, klanten, overheden, andere drinkwater- en infrabedrijven, leveranciers, aandeelhouders, belangengroepen, onderwijs- en kennisinstituten en media. Onze uitdaging vraagt om een gezamenlijke inspanning van iedereen in het waterecosysteem. Ieder vanuit zijn eigen rol, maar met een gedeeld besef van urgentie en betrouwbaarheid. Luisteren en in dialoog zijn met onze stakeholders is daarom essentieel. Deze dialoog vindt continu plaats via verschillende vormen (klanttevredenheidsonderzoeken, medewerkersonderzoeken, overleggen met overheidsinstanties en binnen de sector, consultaties, etc.), maar de manier, interval of het moment is afhankelijk van de specifieke stakeholder. Door te luisteren en de dialoog continu te voeren blijven we in verbinding met onze omgeving. 

De uitkomsten van de stakeholderdialoog zijn betrokken bij uitvoering van de dubbele materialiteitsanalyse en zijn periodiek besproken, zowel bij de Raad van Bestuur als Raad van Commissarissen.

Onze stakeholders zijn nog niet betrokken geweest bij het vaststellen van beleid voor de thema's, noch bij de wijze waarop dit beleid beschikbaar wordt gesteld.  Dit geldt ook voor het formuleren van onze doelstellingen. De doelstellingen zijn ook nog niet gebaseerd op overtuigend wetenschappelijk bewijs. In 2026 willen we, daar waar mogelijk, aan deze punten verdere invulling geven. 

In 2025 hebben gesprekken met stakeholders niet direct geleid tot aanpassingen van de strategie en/of het business model van Vitens. Stakeholders geven wel aan dat ze gebaat zijn bij een realistischere boodschap, omdat we veelal te rooskleurig zijn in onze plannen. Daarnaast hebben we gezien dat een grootschalig kookadvies in 2025 veel impact had op onze klanten, maar dat deze impact niet expliciet uit onze huidige dubbele materialiteitsanalyse (DMA) is gekomen (zie paragraaf 'Beschrijving van de processen om materiele impacts, risico's en kansen in kaart te brengen en te analyseren'). Beide punten nemen wij mee in de eerstvolgende herijking van de DMA.

Bij de implementatie van de CSRD-richtlijn, zoals vastgelegd in de ESRS-en, is Vitens begonnen met een dubbele materialiteitsanalyse om tot materiele thema's te komen. Binnen de dubbele materialiteitsanalyse is zowel van binnen naar buiten gekeken (welke impact, zowel positief als negatief, hebben wij op de mens en het milieu), als van buiten naar binnen (externe ontwikkelingen met betrekking tot duurzaamheid, die impact hebben op Vitens). Het voeren van reguliere gesprekken met interne en externe stakeholders als gevolg van onze dagelijkse bedrijfsvoering en het afnemen van diepte-interviews en een survey heeft ons bij de herijking van de strategie geholpen in het aanbrengen van focus en het definiëren van prioriteiten. Door meer inzicht te krijgen in onze impact (zowel positief als negatief), risico’s en kansen zijn we beter in staat om te sturen op  maatschappelijke waardecreatie van Vitens. Het helpt ons in keuzes maken en te prioriteren. Zo kunnen we onze positieve impact op de langere termijn vergroten en onze negatieve impact beter scherp krijgen om deze zo gericht te kunnen verkleinen. Om daadwerkelijk te kunnen sturen is een aantal materiele thema’s samengevoegd en ondergebracht bij de eerdergenoemde strategische thema’s.

Vitens heeft een proces opgezet om materiele impacts, risico’s en kansen te identificeren. Dit proces bestond al bij aanvang van het boekjaar en diende als input voor duurzaamheidsverslagen die in het verleden zijn opgesteld en gepubliceerd. De impacts, risico's en kansen vormen een belangrijk element in de bepaling van de te rapporteren onderwerpen in de duurzaamheidsinformatie. Het proces vormde, als onderdeel van de dubbele materialiteitsanalyse, de basis om te bepalen welke toelichtingsvereisten vanuit de ESRS-standaarden worden opgenomen in deze duurzaamheidsverklaring.

In ons dubbele materialiteitsanalyse (DMA) proces doorlopen we vijf stappen. We maken eerst de bedrijfscontext en key stakeholders inzichtelijk. Vervolgens identificeren we impact, risico’s en kansen als gevolg van duurzaamheidsaangelegenheden. Daarna scoren we de thema’s en stellen we de materiele thema’s vast. De laatste stap is het valideren van de uitkomsten uit de dubbele materialiteitsanalyse (DMA).

Een belangrijke eerste stap van de DMA is inzicht krijgen in de bedrijfscontext. Hierbij gaat het ook om inzicht krijgen in de plek van Vitens in de waardeketen. Vitens heeft haar bestaande duurzaamheidsanalyse, gebaseerd op de GRI, geactualiseerd en aangepast aan de ESRS-richtlijnen. Hierbij is gekeken naar de rol van Vitens als drinkwaterbedrijf, de maatschappelijke verantwoordelijkheid, de keten waarin Vitens opereert, en de bredere ESG-omgeving. De analyse is gebaseerd op de ESRS-structuur (topics, sub-topics en sub-sub-topics) om te waarborgen dat alle relevante duurzaamheidsonderwerpen zijn meegenomen.

Interne en externe stakeholders zijn betrokken geweest in het proces van de DMA via een uitgebreide vragenlijst en diepte-interviews. De input van stakeholders is gebruikt om de relevantie van thema’s te beoordelen en om de perceptie van zowel maatschappelijke als financiële impact te bepalen. De input van stakeholders duiden en aanscherpen is vervolgens gedaan door interne specialisten. De betrokken stakeholders zijn opgenomen onder paragraaf 3.1.3, subparagraaf 'Belangen en opvattingen van stakeholders'. 

Er is gestart met een longlist van vijftien duurzaamheidsthema’s, gebaseerd op eerdere GRI-analyses. Deze thema’s zijn getoetst aan alle negentig sub en sub-sub onderwerpen uit de ESRS-en, omdat de GRI-thema’s als breed werden ervaren. Deze verdiepingsslag is uitgevoerd door Strategie en Concern control, waarbij de Vitens (brede) thema’s zijn onderverdeeld in sub-thema’s. Elk sub-thema is gekoppeld aan specifieke ESRS-subonderwerpen en sub-sub-onderwerpen. Deze onderverdeling verhoogt de werkbaarheid en kwaliteit van de rapportage en voorkomt dat brede thema’s te groots worden. Zo wordt gerichter inzicht verkregen in waar impacts, risico’s en kansen zich voordoen binnen de gehele waardeketen van Vitens. We hebben ook gekeken naar mogelijke 'witte (blinde) vlekken' in de analyse. Dit is onder andere gedaan door in sectorverband (Vewin) de relevante onderwerpen tussen de verschillende drinkwaterbedrijven met elkaar te vergelijken. 

De longlist is vervolgens als basis gebruikt voor stap 4. We hebben ervoor gekozen om thema’s, die niet als ESG-thema kwalificeren, zoals financiële gezondheid, uit te sluiten van verdere analyse.

Een duurzaamheidsthema is materieel wanneer het betrekking heeft op de materiële, daadwerkelijke of potentiële, positieve of negatieve impacts van de onderneming op mens of milieu en/of wanneer kansen/risico's materieel zijn. Dit kan zijn op korte, middellange en lange termijn. Per thema uit de longlist zijn de IRO’s (impacts, risico's (risks) en kansen (opportunities)) kwalitatief aangescherpt en geëvalueerd waar in de keten impact plaatsheeft. De uitwerking is afgestemd op de ESRS-vereisten en vormt een cruciale basis voor de beoordeling van materialiteit. Voor elk thema is vervolgens een score toegekend op basis van:

• Impactmaterialiteit: schaal, reikwijdte en onomkeerbaarheid. 
• Financiële materialiteit: financiële omvang en waarschijnlijkheid. 

Vervolgens is door de medewerkers van het team strategie een score berekend per dimensie. Deze scores zijn gebaseerd op de stakeholderinput, onderliggende documenten zoals beschreven in stap 5 en professionele oordeelsvorming door onze strategen. Per dimensie heeft een score plaatsgevonden van 1 (laag) tot 3 (hoog). De scores zijn bij elkaar opgeteld. Elk thema kreeg dus een score van minimaal 3 en maximaal 9 punten voor impact materialiteit en van minimaal 1 en maximaal 6 punten voor financiële materialiteit.

De drempelwaarde voor impact materialiteit is >6 (groter dan 6) en de drempelwaarde voor financiële materialiteit is >4 (groter dan 4). De uitkomsten per thema zijn gehanteerd om te bepalen welke thema’s boven die drempelwaarde vallen en dus als materieel worden beschouwd. De drempelwaardes zijn door strategen bepaald en afgestemd met interne experts. Bij het bepalen van de drempelwaarde is beoordeeld vanaf welk punt een thema als materieel wordt aangemerkt. Dit punt is bereikt als een thema meer dan tweederde van de punten heeft gescoord. Een score boven deze waarde op impactmaterialiteit of financiële materialiteit leidt dus tot classificatie als materieel thema. Dit zorgt voor focus en werkbaarheid in de rapportage.

De uitkomsten van de analyse zijn gevalideerd door een vergelijking te maken met de voorlopige uitkomsten van materiële thema’s van de andere Nederlandse drinkwaterbedrijven. Deze peer review bevestigde de relevantie van de gekozen thema’s. Daarnaast is de dubbele materialiteitsanalyse (DMA) door de Raad van Bestuur (RvB) vastgesteld en door de Raad van Commissarissen (RvC) gevalideerd.

In 2025 is het strategieproces geformaliseerd en vastgesteld. Hierin heeft de dubbele materialiteitsanalyse een belangrijke rol gekregen. Het proces ziet erop toe dat de DMA jaarlijks wordt getoetst (actualisatie) en om de drie jaar uitgebreid wordt herijkt. De uitkomsten van de DMA worden meegenomen in de strategische adviezen en scenario's die voorgelegd worden aan de Raad van Bestuur.

In paragraaf 3.5 is een referentietabel met toelichtingsvereisten opgenomen. Hierin rapporteren we over de ESRS rapportage-eisen, inclusief verwijzing naar waar in het verslag de betreffende informatie te vinden is en van welke infaseringsmogelijkheden gebruik gemaakt wordt.