Definitie

Het operationeel verschil is gedefinieerd als het verschil op jaarbasis tussen de noodzakelijke productiebehoefte en de beschikbare zuiveringscapaciteit, uitgedrukt in procenten ten opzichte van de noodzakelijke productiebehoefte. Onder noodzakelijke productiebehoefte wordt verstaan de productiebehoefte die nodig is om aan ons reservebeleid te voldoen. Het reservebeleid stelt dat we 10% buffer hebben boven op de verwachte reinwaterafgifte (drinkwatervraag plus verliezen zoals niet afgerekend verbruik, lekverliezen, verbruik door brandweer enz.).  De rapportage-eenheid is het aantal clusters. De berekening van de productiebehoefte en zuiveringscapaciteit wordt gebaseerd op miljoenen m³. 

Meetmethode

De indicator wordt als volgt berekend: 

De noodzakelijke productiebehoefte wordt berekend door de geprognotiseerde drinkwaterafgifte te vermeerderen met het distributieverlies. Dit getal wordt met 10 procent verhoogd in verband met onverwachte vraagontwikkeling. De geprognotiseerde drinkwaterafgifte wordt per onderdeel berekend, namelijk de onderdelen grootzakelijk, klein zakelijk (inclusief agrarisch) en huishoudelijk. 

Na correctie voor engros leveringen (levering tussen waterbedrijven onderling) levert dit de noodzakelijke productiebehoefte op. 

De beschikbare zuiveringscapaciteit wordt bepaald door de bruto vergunningscapaciteit te corrigeren voor niet-inzetbare (kwalitatieve en kwantitatieve beperkingen), inzetbaar te maken beperkingen en de productieverliezen.

Beschikbare zuiveringscapaciteit minus de maximale productiecapaciteit levert het operationeel verschil op.

Verantwoordelijkheden en rapportage

De directeur Asset Management rapporteert over de voortgang en de resultaten en deze worden periodiek besproken met de Raad van Bestuur. Het aantal clusters met positief ‘operationeel verschil’ dat in het jaarverslag wordt gerapporteerd, betreft de situatie per 1 januari 2025 en is dus gebaseerd op projecten die in het kalenderjaar 2024 gerealiseerd zijn. Oftewel als een project in 2024 is gerealiseerd, dan draagt dit project in 2025 bij aan het positief operationeel verschil. 

Definitie

De totale reserve is gedefinieerd als het verschil op jaarbasis tussen de maximale productiecapaciteit en de  noodzakelijke productiebehoefte en is gelijk aan de som van het operationeel verschil en de niet-operationele reserve, uitgedrukt in procenten ten opzichte van de noodzakelijke productiebehoefte. 

De niet-operationele reserve is gedefinieerd als het verschil op jaarbasis tussen de nominale vergunningscapaciteit en de noodzakelijke productiebehoefte, uitgedrukt in procenten ten opzichte van de noodzakelijke productiebehoefte. 

De rapportage-eenheid is het aantal clusters. De berekening van de productiecapaciteit en productiebehoefte wordt gebaseerd op miljoenen m³.

Meetmethode

De indicator wordt als volgt berekend: 

De noodzakelijke productiebehoefte wordt berekend door de geprognotiseerde drinkwaterafgifte te vermeerderen met het distributieverlies. Dit getal wordt met 10% verhoogd in verband met onverwachte vraagontwikkeling*. De geprognotiseerde drinkwaterafgifte wordt per onderdeel berekend, namelijk de onderdelen grootzakelijk, agrarisch en huishoudelijk. 

Na correctie voor engros leveringen (leveringen tussen waterbedrijven onderling) levert dit de noodzakelijke productiebehoefte op. 

De maximale productiecapaciteit wordt bepaald door de bruto vergunningscapaciteit te corrigeren voor niet-inzetbare (kwalitatieve en kwantitatieve beperkingen), en de productieverliezen.

De maximale productiecapaciteit minus de noodzakelijke productiebehoefte levert de totale reserve op.

Verantwoordelijkheden en rapportage

De directeur Asset Management rapporteert over de voortgang en de resultaten en deze worden periodiek besproken met de Raad van Bestuur. Het aantal clusters met positief ‘operationeel verschil’ dat in het jaarverslag wordt gerapporteerd, betreft de situatie per 1 januari 2025 en is dus gebaseerd op projecten die in het kalenderjaar 2024 gerealiseerd zijn. Oftewel als in een cluster een project gerealiseerd is in 2024, zorgt dit project ervoor dat het cluster qua operationeel verschil in 2025 op orde komt. 

* De onverwachte vraagontwikkeling is bedoeld om een onverwachte stijging van de vraag op te vangen. Deze kan zich voordoen ten gevolge van (A) langdurig verhoogde levering door extreem weer; (B) risico’s op afwijking in prognose en (C) risico’s op uitval van beschikbare zuiveringscapaciteit door calamiteiten. Deze 10% verhoging ligt in lijn met het reservebeleid en is in lijn met landelijke uitgangspunten (Vewin). 

Bij grootzakelijke klanten is de prognose bepaald op basis van de realisatie inclusief relevante individuele ontwikkelingen vanuit het team Relatiemanagement. 

Voor agrarische klanten is de prognose bepaald op basis van realisatie en geïndexeerde verwachtingen gebaseerd op uitkomsten van onderzoek naar de ontwikkeling in de melkveehouderij. 

Voor huishoudelijke klanten is de prognose bepaald op basis van realisatie van het huishoudelijk verbruik inclusief ontwikkeling van de bevolkingsaantallen.

Definitie

De hoeveelheid uitgestoten broeikasgas veroorzaakt door de activiteiten van Vitens.

Meetmethode

Broeikasgasemissies (in ton CO₂eq) = de som van de uitgestoten broeikasgassen door Vitens in het rapportagejaar. Vitens onderhoudt een procesbeschrijving voor het opstellen van de broeikasgasemissies. De aannames en methodiek is beschreven in hoofdstuk 3.2.1.

Verantwoordelijkheden en rapportage

De directeur Asset Management rapporteert jaarlijks over de broeikasgasemissies in de afdelingsrapportage.

Definitie

Gemiddeld drinkwatergebruik per persoon per dag in liters.

Meetmethode

De berekening is als volgt: totaal afgerekend drinkwaterverbruik aan huishoudens in liters in de afgelopen 48 maanden ÷ gemiddeld aantal inwoners in het leveringsgebied in de afgelopen 48 maanden ÷ aantal dagen. We hanteren een 48-maands gemiddelde om te voorkomen dat verschillen tussen individuele jaren, mede door weersinvloeden, een onevenredig groot effect hebben.

Verantwoordelijkheden en rapportage

De eigenaar van Programma Waterbesparing rapporteert per kwartaal over de voortgang van de KPI in de concernbrede managementrapportage.

Definitie

Een verstoring die betrekking heeft op een bedrijfskritische applicatie of op de daaronder liggende generieke infrastructuur (KA, netwerk, databasecluster, storage). Deze prioriteit wordt gegeven als de storing de uitvoering van het primaire bedrijfsproces (productie & distributie, facturering, klanten en laboratorium) blokkeert, in principe bij meer dan vijftig gebruikers.

Meetmethode

Het aantal Prio 1 calamiteiten dat vastgelegd is in JIRA (werkbeheertool).

Verantwoordelijkheden en rapportage

De directeur Digitalisering rapporteert per kwartaal over de voortgang van de maatstaf in de afdelingsrapportage.

Definitie

Een (cybersecurity) beveiligingsincident is een enkele of serie van ongewenste moedwillige, wederrechtelijke en/of kwaadwillende gebeurtenissen welke een (mogelijke) negatieve impact hebben op de organisatie, de bedrijfsprocessen, de objecten, middelen of medewerkers die een bedreiging vormen ten aanzien van de beschikbaarheid, integriteit of vertrouwelijkheid van informatie of systemen of geleverde diensten en drinkwatervoorziening. Doelstelling voor het aantal Prio 1 cybersecurity-calamiteiten is nul.

Meetmethode

Het aantal ICT Prio 1 cybersecurity-calamiteiten dat vastgelegd is in JIRA (werkbeheertool).

Verantwoordelijkheden en rapportage

De directeur Digitalisering rapporteert per kwartaal over het aantal Prio 1 cybersecurity-calamiteiten in de afdelingsrapportage.

Definitie

Het aantal ongevallen met een verzuim van een dag of meer per miljoen arbeidsuren van medewerkers met een arbeidsovereenkomst met Vitens en ingehuurde medewerkers (exclusief onderaannemers). LTIF staat voor Lost Time Injury Frequency.

Meetmethode

De berekening is als volgt: aantal ongevallen (verzuim > 1 dag) maal 1.000.000 uren delen door de arbeidsuren (verminderd met de ziekte-uren). 

Bij het tellen van verzuimdagen wordt geteld vanaf de eerste dag na het ongeval. De dag waarop het ongeval heeft plaatsgevonden wordt niet mee meegeteld. Het aantal gewerkte uren wordt bepaald van vaste en ingehuurde medewerkers (exclusief onderaannemers). Onder de ingehuurde medewerker wordt hierbij verstaan de externe medewerker met een uitzend- of detacheringsovereenkomst waarover Vitens zeggenschap heeft en toezicht houdt.

Verantwoordelijkheden en rapportage

De LTIF valt onder de verantwoordelijkheid van de afdeling Mens & Organisatie. Deze indicator wordt maandelijks gerapporteerd in de V&G ongevallenrapportage en in de concernbrede managementrapportage en besproken met de RvB. 

Definitie

Het gemiddeld aantal minuten dat een inwoner uit ons voorzieningsgebied het afgelopen jaar geen water geleverd krijgt.

Meetmethode

De berekening van de OLM is als volgt:

Van elke onderbreking wordt het aantal onderbrekingsminuten vastgesteld door de duur van de onderbreking te vermenigvuldigen met het aantal getroffen verbruiksadressen. De OLM is dan de som van al deze onderbrekingsminuten gedeeld door het totaal aantal verbruiksadressen in het voorzieningsgebied per 1 januari van het betreffende boekjaar. In de maandelijkse rapportages wordt dit getal nog geëxtrapoleerd naar een geheel jaar door het te delen door het aantal dagen in de rapportageperiode en vervolgens te vermenigvuldigen met 365,25.

Verantwoordelijkheden en rapportage

De directeur Asset Management rapporteert maandelijks over de voortgang van de KPI in de concernbrede managementrapportage. Een keer per kwartaal worden de uitkomsten besproken in het kwartaalgesprek met de Raad van Bestuur. Deze uitkomsten worden als input meegenomen in het investeringsplan, opdat het aantal storingen en onderbrekingen afneemt.

Definitie

Ontwikkeling van de totale zakelijke drinkwatervraag in procenten ten opzichte van 2016 t/m 2019.

Meetmethode

[Totaal afgerekend drinkwatergebruik aan bedrijven in m³ in de afgelopen 48 maanden - totaal afgerekend drinkwatergebruik aan bedrijven in m³ in 2016 t/m 2019 ] / [ totaal afgerekend drinkwatergebruik aan bedrijven in m³ in 2016 t/m 2019]. We hanteren een 48-maands gemiddelde om te voorkomen dat verschillen tussen individuele jaren, mede door weersinvloeden, een onevenredig groot effect hebben.

Verantwoordelijkheden en rapportage

De eigenaar van het programma Waterbesparing rapporteert per kwartaal over de voortgang van de KPI in de concernbrede managementrapportage.

Definitie

In een natuurbeheerplan wordt de visie voor het waterwingebied beschreven en uitgewerkt naar natuurdoelen, beheermaatregelen en voorwaarden voor medegebruik.

Meetmethode

De berekening is als volgt: het aantal geactualiseerde natuurbeheerplannen ten opzichte van de in totaliteit te actualiseren natuurbeheerplannen in een tienjaarscyclus.

Verantwoordelijkheden en rapportage

Het percentage (%) geactualiseerde natuurbeheerplannen wordt jaarlijks intern binnen het team ecologen gerapporteerd en in het jaarverslag.

Definitie

De ervaren balans tussen werk en privé. Ondersteund door flexibiliteit, steun en respect voor grenzen.

Meetmethode

Het betreft de gemiddelde score op de vragen:

1. Vitens respecteert de grenzen tussen werk en privé.

2. Ik vind het lastig om mijn werk los te laten in mijn privétijd. 

3. Mijn werk maakt het moeilijk om genoeg tijd voor mijn privéleven vrij te maken. 

4. Ik ervaar voldoende flexibiliteit om mijn werk en privéleven goed op elkaar af te stemmen. 

5. Ik voel me gesteund door mijn leidinggevende bij het vinden van een goede werkbalans. 

6. Ik heb voldoende vrijheid om mijn werk en privé-activiteiten zo te plannen dat ze in balans zijn.

Verantwoordelijkheden en rapportage

De score werk-privébalans valt onder de verantwoordelijkheid van de afdeling Mens & Organisatie. Deze score wordt jaarlijks gerapporteerd in het medewerkersonderzoek en in de afdelingsmanagementrapportage.

Definitie

De oppervlakte van alle actieve reguliere regelingsgebieden (met uitzonderingen van tijdelijke/ ontwerp regelingen).

Meetmethode

De berekening is als volgt: de som van het aantal hectares regelingsgebieden die bovenstaande definitie hebben.

Verantwoordelijkheden en rapportage

Het totale oppervlakte in HA dat in aanmerking komt voor droogteschaderegelingen valt onder de verantwoordelijkheid van de afdeling Assetmanagement. Deze indicator wordt jaarlijks gerapporteerd in het jaarverslag.

Definitie

Index die de kwaliteit van onze bronnen meet om zo inzichtelijk te maken hoe Vitens haar bronnen beter kan beschermen. De KPI Verontreinigingsindex bronnen wordt gebruikt voor de communicatie met partners over verontreinigingen die de kwaliteit van onze bronnen bedreigen, en voor het bepalen van het handelingsperspectief van Vitens. 

Om inzicht te genereren in de kwaliteit van onze bronnen, deze te duiden en een beeld te krijgen bij de ruimte voor beïnvloeding, wordt de werkelijke ruwwaterkwaliteit vergeleken met de door ons gewenste ruwwaterkwaliteit (bronwaarden). Op die manier ontstaat een beeld van waar aandachtspunten (overschrijdingen ten opzichte van bronwaarden) aanwezig zijn. 

De wens was om alle aandachtspunten om te zetten tot één indicatiecijfer (een index), vergelijkbaar van jaar tot jaar, met de mogelijkheid tot verdiepende analyses. Dit geïnspireerd op de zuiveringsopgave-index van RIWA. De zuiveringsopgave-index heeft als uitgangspunt dat het water bij een innamepunt zover gezuiverd moet worden, dat alle stoffen voldoen aan hun norm in het Nederlandse Drinkwaterbesluit. Hoe meer stoffen die norm overschrijden, hoe groter de zuiveringsopgave, en hoe hoger de index van RIWA.

Meetmethode

Op basis van de volgende drie inputs wordt de verontreinigingsindex bronnen berekend:

Input 1: de eerste input is een lijst met vastgestelde bronwaarden. Toelichting: Voor elke stof die een waterbron kan verontreinigen (bijvoorbeeld bestrijdingsmiddelen of medicijnresten) en waarvoor aan de bron (voor zuivering) maatregelen kunnen worden genomen om verontreiniging tegen te gaan, zijn zogenoemde bronwaarden vastgesteld. Een bronwaarde is een doelstelling/streefwaarde van Vitens voor de aanwezigheid van een bepaalde stof. Per stof zijn steeds twee bronwaarden vastgesteld: één voor de relatief korte (2030) en één voor de lange termijn (2050). Zie de vastgestelde lijst met bronwaarden.

Input 2: de tweede input is een vastgestelde lijst met winningen en ruwwatermonsterpunten die ten grondslag liggen aan de KPI. Toelichting: daarmee is vastgesteld op basis van welke ruwwatermonsterpunten per winning input 3 wordt gecreëerd en de verontreinigingsindex bronnen berekend wordt (waarvan het gemiddelde leidt tot de Vitens-brede verontreinigingsindex). 

Input 3: de laatste input zijn de kwaliteitsdata ruwwater van de afgelopen drie jaar, gemeten via de ruwwatermonsterpunten zoals beschreven bij input 2 en vastgelegd in Lims. Toelichting: Kwaliteitsdata van het ruwwater worden verkregen door middel van bemonstering en analyse met een minimale frequentie van 1 x per jaar. Via het jaarlijkse Meetprogramma Waterkwaliteit wordt die bemonstering aangestuurd. 

De berekening gebeurt analoog aan de zuiveringsopgave-index van RIWA. De gemeten kwaliteitsdataruwwater per winning wordt afgezet tegen de bronwaarden. Voor elke stof wordt zo bepaald of de gemeten waarde (op basis van maxwaarde over drie jaar) voldoet aan de bronwaarde of niet (overschrijding). Deze resultaten worden per stof vertaald naar een schaal van 0 t/m 100, waarbij 0 betekent dat er geen overschrijding is (voldoet aan bronwaarde) en 100 de hoogste mate van overschrijding betreft. De scores van alle stoffen worden bij elkaar opgeteld en vormen de verontreinigingsindices voor de winningen. 

Om de Vitens verontreinigingsindex bronnen te berekenen, wordt de gemiddelde verontreinigingsindex van alle winningen berekend: één voor de korte en één voor de lange termijn. 

Toekomstige correcties van het laboratorium met betrekking tot vals positieven worden niet meegenomen in de aanpassing van de verontreinigingsindex voor vergelijkende cijfers in de toekomst.

Verantwoordelijkheden en rapportage

Voor de KPI en totstandkoming daarvan is de directeur Asset Management eindverantwoordelijk. De specialist hydrologie is gedelegeerd verantwoordelijk voor de totstandkoming van de KPI.

Definitie

De index laat zien in welke mate het drinkwater voldoet aan de wettelijke normen zoals bepaald in het Drinkwaterbesluit.

Meetmethode

De WKI bestaat uit gezondheidsparameters (acuut en niet-acuut), bedrijfstechnische parameters en klantgerichte parameters. De WKI wordt berekend op basis van het prestatieprotocol 2022. Voor de berekening wordt het Excel-bestand van de benchmark gebruikt (onderzoek tussen waterbedrijven om de prestaties met elkaar te vergelijken). De geaggregeerde WKI volgt uit een berekening op basis van wegingsfactoren voor zowel de normbepaling als de werkelijkheid. De wegingsfactoren zijn als volgt bepaald: gezondheidskundig parameters acuut vier keer, gezondheidskundig parameters nietacuut twee keer, bedrijfstechnische parameters één keer en klantgerichte parameters drie keer. 

De index wordt uitgedrukt per afgeleverd m³ drinkwater en is een dimensieloos getal (DLG).

Verantwoordelijkheden en rapportage

De WKI wordt per kwartaal gerapporteerd door de afdeling Drinkwateroperatie in de managementrapportage ‘Waterkwaliteit’ en in de concernbrede managementrapportage en besproken met de Raad van Bestuur.

Definitie

Het ziekteverzuimpercentage geeft aan welk deel van de werktijd in een bepaalde aaneengesloten periode verloren is gegaan wegens ongeschiktheid om te werken als gevolg van ziekte of ongeval. Het geeft een aanwijzing van de omvang van het ziekteverzuim in relatie tot de arbeidscapaciteit.

Meetmethode

De berekening is als volgt: het verzuim uitgedrukt in % wordt berekend door het product van de ziektedagen in de periode en het arbeidsongeschiktheidspercentage te delen door het aantal kalenderdagen in de afgelopen periode (inclusief langdurige ziekten/ excl. zwangerschap).

Verantwoordelijkheden en rapportage

Het ziekteverzuimpercentage valt onder de verantwoordelijkheid van de afdeling Mens & Organisatie. Deze indicator wordt maandelijks gerapporteerd in de concernbrede managementrapportage en besproken met de RvB. Het rapportageresultaat gaat over de afgelopen periode in het betreffende kalenderjaar met een year-to-date verzuimpercentage.